Du học sinh Việt ở châu Âu ai cũng có lúc thèm bát phở nóng ngày đông, đĩa cơm tấm, hay chỉ đơn giản là bát canh rau với chút nước mắm. Tin vui là ở hầu hết thành phố lớn, bạn có thể tìm được nguyên liệu Việt ở cửa hàng châu Á, và khi thiếu, nhiều thứ có thể thay bằng nguyên liệu địa phương mà vẫn giữ hồn món ăn. Điều cần lưu ý là quy định của EU về mang thực phẩm từ ngoài vào, và phép lịch sự khi nấu ở bếp chung. Bài viết này gom kinh nghiệm thực tế của nhiều thế hệ du học sinh.
Tìm nguyên liệu Việt ở đâu
Ở các thành phố lớn của châu Âu, cộng đồng người Việt và người châu Á đã xây dựng mạng lưới cửa hàng thực phẩm khá phong phú. Có nơi có cả khu thương mại lớn của cộng đồng người Việt, bán từ gạo, nước mắm, bánh phở, rau thơm đến đồ dùng bếp.
Ngoài ra, nhiều siêu thị lớn có quầy đồ châu Á với nước mắm, nước tương, bánh phở khô, gạo thơm, mì, sả, gừng. Ở thành phố nhỏ, lựa chọn ít hơn, nhưng có thể đặt hàng trực tuyến từ cửa hàng ở thành phố lớn.
- Hỏi cộng đồng sinh viên Việt ở thành phố về cửa hàng uy tín.
- Tìm khu thương mại của cộng đồng người Việt nếu thành phố có.
- Xem quầy đồ châu Á trong siêu thị lớn.
- Đặt hàng trực tuyến cho những thứ khó tìm, gom đơn với bạn để tiết kiệm phí giao.
- Đi chợ châu Á vào ngày có hàng rau tươi mới về.
Thay thế khéo bằng nguyên liệu địa phương
Khi không tìm được nguyên liệu Việt, hãy linh hoạt. Nhiều món Việt có thể nấu ngon với nguyên liệu châu Âu nếu giữ được tinh thần: cân bằng chua, cay, mặn, ngọt, và có rau thơm.
- Rau thơm: ngò, bạc hà, húng quế châu Âu, thì là, hành lá thay cho rau răm, ngò gai.
- Rau ăn kèm: xà lách, giá đỗ, dưa chuột có ở hầu hết siêu thị.
- Chanh: chanh vàng châu Âu thay chanh ta, vị hơi khác nhưng vẫn dùng tốt.
- Ớt: ớt tươi châu Âu hoặc ớt khô, ớt bột.
- Bún, phở: mì gạo khô bán ở quầy châu Á, hoặc dùng mì Ý sợi mảnh cho một số món xào.
- Thịt: thịt vai, thịt ba chỉ, đùi gà có sẵn ở siêu thị, hợp các món kho, nướng.
Một số món còn được biến tấu thú vị: bánh mì kẹp với baguette Pháp và pate địa phương, gỏi cuốn với rau theo mùa của châu Âu, cá kho với cá hồi hay cá thu. Sự sáng tạo ấy chính là tinh thần của ẩm thực Việt.
Mang thực phẩm từ Việt Nam: hiểu quy định
Nhiều gia đình muốn gửi giò chả, thịt khô, lạp xưởng, sữa cho con. Tuy nhiên, theo quy định của EU, hành khách đến từ ngoài EU nhìn chung không được mang thịt, sản phẩm từ thịt, sữa và sản phẩm từ sữa vào EU, trừ một số ngoại lệ rất hẹp. Quy định nhằm ngăn ngừa dịch bệnh động vật.
Các thực phẩm khác như trái cây, rau, hạt giống, cây trồng cũng có quy định kiểm dịch riêng. Đồ khô đóng gói công nghiệp như gia vị, mì, bánh kẹo thường dễ hơn, nhưng vẫn cần khai báo đúng nếu được yêu cầu. Hãy kiểm tra trang chính thức của EU và cơ quan hải quan nước đến trước khi đóng gói, để tránh bị tịch thu hay phạt ở sân bay.
Trồng rau thơm trên bậu cửa sổ
Nhiều sinh viên Việt tự trồng rau thơm trong chậu nhỏ: húng quế, tía tô, rau răm, hành lá, thậm chí ớt. Hạt giống có thể mua ở cửa hàng châu Á hoặc cửa hàng làm vườn. Mùa hè cây phát triển tốt, mùa đông cần để ở cửa sổ có nắng hoặc dùng đèn trồng cây nhỏ.
Một chậu rau răm xanh trên bậu cửa sổ không chỉ giúp bát phở thơm hơn, mà còn là chút quê nhà giữa căn phòng nhỏ ở châu Âu.
Nấu tiết kiệm cho sinh viên
Tự nấu ăn giúp tiết kiệm đáng kể so với ăn ngoài. Bí quyết là lên thực đơn tuần, nấu một lần ăn nhiều bữa, và tận dụng đồ thừa.
- Chủ nhật nấu một nồi thịt kho trứng hoặc cá kho, chia hộp ăn trong tuần.
- Nấu nồi nước dùng xương lớn, chia đông lạnh để làm phở, bún, canh.
- Cơm thừa làm cơm chiên với trứng và rau.
- Mua gạo, nước mắm, mì theo bao lớn, chia với bạn cùng nhà.
- Tận dụng rau củ theo mùa giá rẻ ở chợ.
Nấu ở bếp chung: tôn trọng bạn cùng nhà
Bếp chung ở ký túc xá hay nhà thuê là nơi gặp gỡ của nhiều nền ẩm thực. Một số món Việt có mùi mạnh như mắm tôm, cá khô, nước mắm đun sôi, đồ chiên rán. Những mùi quen thuộc với ta có thể lạ với người khác.
Hãy mở cửa sổ, bật quạt hút mùi, đậy nắp nồi, dọn bếp và đổ rác ngay sau khi nấu. Với những món đặc biệt nặng mùi, có thể hỏi bạn cùng nhà trước, hoặc chọn lúc bếp vắng. Sự tế nhị nhỏ giúp bạn giữ được món quê mà vẫn sống hoà thuận.
Chia sẻ món Việt với bạn bè quốc tế
Món Việt được nhiều người châu Âu yêu thích nhờ tươi, nhiều rau, cân bằng vị. Mời bạn cùng nhà thử gỏi cuốn, phở, chả giò là cách tuyệt vời để kết bạn và giới thiệu văn hoá Việt. Nhiều sinh viên kể rằng một buổi cuốn gỏi cuốn cùng nhau đã biến những người bạn cùng nhà xa lạ thành bạn thân.
Các dịp Tết, Trung thu, hội sinh viên Việt thường tổ chức nấu ăn chung, mời bạn quốc tế tham gia. Đó là lúc món ăn trở thành cầu nối văn hoá.
Vài món dễ nấu cho người mới
- Gỏi cuốn: bánh tráng, bún, tôm hoặc thịt luộc, rau sống, nước chấm.
- Canh cà chua trứng: nhanh, rẻ, ăn với cơm nóng.
- Thịt kho trứng: nấu một lần ăn vài bữa.
- Bún xào rau thịt: tận dụng rau có sẵn.
- Cháo gà gừng: món ấm bụng ngày lạnh hoặc khi mệt.
Giữ truyền thống gia đình khi xa nhà
Nấu ăn còn là cách giữ ký ức gia đình. Nhiều du học sinh gọi điện về hỏi mẹ từng bước nấu món mình thích, rồi điều chỉnh theo những gì cửa hàng gần nhà có bán. Ghi lại các công thức ấy, kèm ghi chú nguyên liệu thay thế nào dùng được, sẽ thành một cuốn sổ nấu ăn nhỏ để truyền lại cho các bạn sinh viên khoá sau.
Hương vị quê nhà giữa trời Âu
Tự nấu món Việt ở châu Âu không chỉ để no bụng, mà còn để giữ một phần bản sắc. Mỗi lần mùi sả, mùi nước mắm thoang thoảng trong căn bếp nhỏ, bạn như được về nhà một chút. Và khi biết kết hợp nguyên liệu địa phương một cách sáng tạo, bạn đang tiếp nối truyền thống ẩm thực Việt vốn luôn mở lòng đón nhận và biến tấu.
Câu hỏi thường gặp
Mua nguyên liệu Việt ở châu Âu ở đâu?
Ở các thành phố lớn thường có cửa hàng thực phẩm châu Á, có khi có chợ hoặc khu thương mại của cộng đồng người Việt. Một số siêu thị lớn cũng có quầy đồ châu Á với nước mắm, bánh phở, gạo thơm.
Có mang được thịt, giò chả từ Việt Nam sang không?
Theo quy định của EU, hành khách từ ngoài EU nhìn chung không được mang thịt, sản phẩm thịt, sữa và sản phẩm từ sữa vào, trừ một số ngoại lệ hẹp. Thực phẩm khác có quy định riêng. Hãy kiểm tra trên trang chính thức trước khi đóng gói.
Không tìm được rau thơm Việt thì thay bằng gì?
Có thể dùng ngò, bạc hà, húng quế châu Âu, thì là, hành lá có sẵn ở siêu thị. Nhiều sinh viên tự trồng rau răm, tía tô, húng quế trong chậu trên bậu cửa sổ.
Nấu món Việt có làm phiền bạn cùng nhà không?
Một số món có mùi mạnh như mắm tôm, cá khô, đồ chiên. Hãy mở cửa sổ, bật quạt hút, dọn bếp ngay và hỏi bạn cùng nhà trước khi nấu những món đặc biệt nặng mùi.
Món Việt nào dễ nấu và rẻ cho sinh viên?
Canh rau, thịt kho trứng, cơm chiên, bún xào, gỏi cuốn, cháo, đậu phụ sốt cà chua. Nấu một nồi lớn ăn được vài bữa.
