Ở châu Âu, cà phê không chỉ là đồ uống mà là một nghi thức gắn với nhịp sống của từng nước. Người Ý đứng ở quầy bar uống một ly espresso trong vài phút rồi đi tiếp. Người Vienna ngồi hàng giờ trong quán cà phê cổ với bàn đá cẩm thạch và tờ báo. Người Pháp ngồi ở quán vỉa hè ngắm phố. Người Thuỵ Điển dừng tay giữa giờ làm để fika cùng đồng nghiệp. Người Việt, vốn có văn hoá cà phê phin đậm đà và quán cóc vỉa hè, sẽ thấy hành trình khám phá cà phê châu Âu đầy điều thú vị để so sánh và học hỏi.
Ý: espresso và nghệ thuật đứng ở quầy
Ở Ý, cà phê thường được uống nhanh, đứng ngay quầy bar. Khi bạn nói un caffè, người pha sẽ đưa một ly espresso nhỏ, đậm, có lớp bọt mịn trên mặt. Người Ý có thể ghé quầy vài lần trong ngày, uống một ngụm, trò chuyện vài câu với người pha quen, rồi đi làm tiếp.
Nhiều người Ý uống cappuccino và các loại cà phê sữa chủ yếu vào buổi sáng, kèm bánh ngọt. Sau bữa trưa, bữa tối, họ thường chọn espresso. Đây là thói quen chứ không phải luật, nhưng biết điều này giúp bạn hiểu vì sao người pha có khi nhìn bạn ngạc nhiên khi gọi cappuccino lúc chiều tối.
- Un caffè: một ly espresso.
- Caffè macchiato: espresso với chút bọt sữa.
- Cappuccino: espresso, sữa nóng và bọt sữa, thường uống buổi sáng.
- Caffè lungo: espresso pha loãng hơn một chút.
- Ở nhiều quán, đứng ở quầy rẻ hơn ngồi bàn, có nơi trả tiền trước rồi đưa hoá đơn cho người pha.
Vienna: quán cà phê như phòng khách của thành phố
Ở Vienna, quán cà phê truyền thống là một thiết chế văn hoá. Với trần cao, đèn chùm, bàn đá cẩm thạch, ghế nhung, giá báo, đây là nơi người ta ngồi hàng giờ để đọc, viết, trò chuyện, tranh luận. Văn hoá quán cà phê Vienna đã được Áo ghi vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.
Cà phê thường được mang ra trên khay bạc nhỏ, kèm một ly nước. Không ai giục bạn đi, kể cả khi chỉ gọi một ly. Thực đơn có nhiều kiểu cà phê mang tên riêng của Vienna, và thường có bánh ngọt truyền thống như bánh táo cuộn hay bánh sô-cô-la. Ngồi một buổi chiều ở quán cà phê Vienna là cách tuyệt vời để hiểu nhịp sống chậm rãi, lịch lãm của thành phố.
Pháp: quán vỉa hè và nghệ thuật ngắm phố
Ở Pháp, quán cà phê vỉa hè với ghế mây xếp hướng ra phố là hình ảnh quen thuộc. Người Pháp ngồi uống một ly cà phê nhỏ, đọc báo, ngắm người qua lại, gặp bạn bè. Quán cà phê từng là nơi gặp gỡ của nhiều nhà văn, nghệ sĩ, triết gia, góp phần vào đời sống trí thức của Paris.
Gọi un café ở Pháp, bạn cũng nhận một ly espresso. Café crème là cà phê sữa nóng, thường uống buổi sáng. Giá ở quầy và ở bàn ngoài trời có thể khác nhau, nhất là ở những khu đông khách du lịch.
Thuỵ Điển: fika, khoảng lặng giữa ngày
Ở Thuỵ Điển, fika là giờ nghỉ uống cà phê với bánh ngọt, thường là bánh quế cuộn hoặc bánh hạt bạch đậu khấu. Fika diễn ra ở nhà, ở quán, và đặc biệt ở nơi làm việc, nơi mọi người dừng tay để ngồi cùng nhau trò chuyện. Fika không chỉ là uống cà phê, mà là khoảnh khắc kết nối.
Người Bắc Âu thuộc nhóm uống nhiều cà phê trên thế giới, thường là cà phê pha lọc rang vừa, uống nhiều lần trong ngày. Với họ, cà phê gắn với sự ấm áp giữa mùa đông dài.
Những phong cách khác trên khắp châu Âu
- Hy Lạp: cà phê đá đánh bọt được ưa chuộng trong mùa hè nóng.
- Bồ Đào Nha: ly espresso nhỏ uống kèm bánh trứng nướng nổi tiếng.
- Tây Ban Nha: cà phê sữa buổi sáng, ly nhỏ có chút sữa vào buổi chiều.
- Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Balkan: cà phê đun trong ấm nhỏ, uống không lọc bã.
- Các thành phố lớn: quán cà phê đặc sản với hạt rang thủ công, pha bằng nhiều phương pháp.
Cà phê phin Việt: điểm gặp gỡ và khác biệt
Cà phê Việt có bản sắc rất riêng: hạt robusta rang đậm, pha phin nhỏ giọt chậm rãi, uống đen đá hoặc nâu đá với sữa đặc. Văn hoá quán cóc vỉa hè, ngồi ghế nhựa thấp ngắm phố, hay cà phê sáng cùng bạn bè có nhiều nét gần với quán vỉa hè Pháp hay sự thong thả của quán Vienna.
Ngày nay, cà phê Việt đang được nhiều người châu Âu biết đến. Một số quán cà phê Việt ở các thành phố lớn phục vụ cà phê phin, cà phê trứng, thu hút người bản xứ tò mò. Việt Nam cũng là một trong những nước xuất khẩu cà phê lớn, và nhiều người châu Âu uống cà phê có nguồn gốc từ Việt Nam mà không biết.
Mẹo gọi cà phê như người địa phương
- Học tên các loại cà phê cơ bản của nước bạn đến.
- Chào người pha trước khi gọi, cảm ơn khi nhận.
- Quan sát xem người địa phương đứng quầy hay ngồi bàn.
- Hỏi trước nếu không chắc cách thanh toán.
- Ở quán truyền thống, đừng ngại ngồi lâu, nhưng đừng chiếm bàn khi quán đông.
Quán cà phê và chuyện học hành
Với sinh viên, quán cà phê còn là chỗ học. Nhiều thành phố châu Âu có quán nơi người ta ngồi làm việc với máy tính hàng giờ, nhưng phép tắc mỗi nơi một khác: có quán mong khách gọi thêm đồ đều đặn, có quán hạn chế dùng máy tính vào giờ đông. Quán cà phê trong trường và thư viện có góc cà phê thường là lựa chọn thoải mái nhất cho những buổi ôn thi dài. Hãy để ý không khí của quán và cư xử cho phù hợp.
Mang hương vị phin sang châu Âu
Nhiều du học sinh mang theo bộ phin nhỏ và vài gói cà phê từ nhà để pha mỗi sáng. Sữa đặc có thể tìm ở cửa hàng châu Á hoặc siêu thị. Mời bạn cùng nhà một ly nâu đá vào ngày hè, hay giới thiệu cà phê trứng trong buổi giao lưu văn hoá, là cách thú vị để chia sẻ một phần quê hương.
Khi mang cà phê từ Việt Nam, hãy kiểm tra quy định hải quan về lượng mang theo dùng cá nhân để tránh rắc rối.
Một ly cà phê, nhiều nhịp sống
Cách mỗi nước uống cà phê phản ánh nhịp sống của họ: người Ý nhanh gọn và nhiệt tình, người Vienna chậm rãi và trầm tư, người Pháp thích ngắm phố, người Thuỵ Điển coi trọng sự kết nối. Người Việt có ly phin nhỏ giọt dạy ta kiên nhẫn chờ đợi.
Khi ở châu Âu, hãy thử uống cà phê theo cách của người địa phương. Mỗi ly cà phê là một cánh cửa nhỏ mở vào văn hoá, và có khi, giữa một quán cà phê cổ ở Vienna, bạn sẽ chợt nhớ quán cóc đầu ngõ nhà mình.
Câu hỏi thường gặp
Gọi cà phê ở Ý thế nào cho đúng?
Nói un caffè là bạn sẽ nhận một ly espresso nhỏ. Nhiều người Ý uống cappuccino chủ yếu vào buổi sáng. Uống đứng ở quầy thường rẻ hơn ngồi bàn ở nhiều quán.
Quán cà phê Vienna có gì đặc biệt?
Quán cà phê truyền thống ở Vienna là không gian để ngồi lâu, đọc báo, trò chuyện, làm việc, thường phục vụ cà phê kèm một ly nước. Văn hoá quán cà phê Vienna được Áo ghi vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.
Fika là gì?
Là giờ nghỉ uống cà phê với bánh ngọt của người Thuỵ Điển, thường diễn ra giữa buổi sáng hoặc buổi chiều, cả ở nhà lẫn nơi làm việc, để thư giãn và trò chuyện.
Cà phê châu Âu khác cà phê Việt thế nào?
Châu Âu chuộng hạt arabica rang vừa, pha espresso hoặc pha lọc. Cà phê Việt thường dùng robusta rang đậm, pha phin, uống với sữa đặc hoặc đá. Hai phong cách đều có nét đẹp riêng.
Mang cà phê Việt sang châu Âu được không?
Cà phê hạt, cà phê bột đóng gói thường được mang theo dùng cá nhân. Hãy kiểm tra quy định hải quan của nước đến về lượng cho phép.
